Waarom slaagden de Grieken en de Romeinen erin om grote gebieden te veroveren? Wat bracht Spanje, Engeland en Nederland ertoe om grote delen van de wereld te koloniseren? Het antwoord: ‘winnende’ culturen delen dezelfde drang om zaken als technologie, bekwaamheden en tactieken te ontwikkelen (denk aan transportmiddelen, militaire technologie en tactieken, koopmanschap en financiële innovaties) en daarmee hun ambities waar te maken. Dergelijke principes bepalen of organisaties succes zullen oogsten of gedoemd zijn te mislukken.

Dezelfde waarden en overtuigingen

Wat u vooruit dwingt is het DNA van uw organisatie. Een sterk bedrijfs-DNA is het fundament voor duurzame winstgroei. Het beschrijft waar uw onderneming voor staat, de reden van haar bestaan en de manier waarop zij haar doelen bereikt.

Dat DNA zorgt ervoor dat alle medewerkers dezelfde waarden en overtuigingen delen en zich er ook naar gedragen. Het DNA houdt onveranderd stand, terwijl het bedrijf haar strategie en tactieken bijstuurt om op nieuwe omstandigheden te anticiperen. Daarom is het belangrijk dat u uw bedrijfs-DNA duidelijk omschrijft en communiceert. Zorg er ook voor dat uw DNA niet verwatert door de jaren heen.

Open voor verandering

Bedrijven met een sterk en zuiver bedrijfs-DNA zijn flexibele organisaties die voortdurend bijleren. Ze staan open voor verandering en zien die verandering niet als een bedreiging maar als een evolutie. Alle medewerkers begrijpen en ondersteunen de strategie en werken samen om ze te realiseren.

Organisaties met een sterk bedrijfs-DNA zijn beter gewapend tegen bureaucratische overlast en tijdverlies vanwege zinloze interne discussies. Dat geeft hen de ruimte om hun langetermijnstrategie te implementeren. Ze kunnen daardoor al hun energie richten op hun performantie: de omzet maximaliseren aan de laagst mogelijke kost terwijl de mens centraal blijft staat.

Altijd gemotiveerde medewerkers

Ook bij rekrutering biedt een sterk DNA alleen voordelen. Andere bedrijven verliezen tijd op zoek naar witte raven en selecteren daarbij kandidaten op basis van hun competenties. Dat is zoeken naar een naald in een hooiberg, terwijl de procedure lang niet garandeert dat de nieuwe medewerkers ook passen binnen uw bedrijf. Het is bovendien eenvoudiger om medewerkers extra competenties bij te brengen, dan hun overtuigingen of de onderliggende waarden van hun gedrag te veranderen.

Rekrutering op basis van uw bedrijfs-DNA zorgt voor medewerkers die compatibel zijn, toegewijd en gemotiveerd. Ze handelen in lijn met de verwachtingen en maken veel procedures overbodig. Een dergelijke rekrutering vermijdt ook demotivatie bij uw bestaande medewerkers.

Bedrijfscultuur vernieuwen voor betere performantie

Als u een dergelijke bedrijfscultuur wilt introduceren, kunt u bij de volgende vragen stil staan:

  • Is ons bedrijfs-DNA zuiver, helder en kunnen we er duidelijk over communiceren in de dagelijkse werking?
  • Hebben we de ruimte om bureaucratie en procedures te vereenvoudigen?
  • Kunnen we beslissingscycli en de implementatie ervan versnellen?

Is het antwoord op die vragen positief? Dan bent u klaar voor verandering.


Hoe langer hoe meer bedrijven merken dat rekruteren op basis van functieomschrijvingen niet garant staat voor het aanwerven en behouden van toptalent.

Neem bijvoorbeeld Carglass. Je zou verwachten dat zij naar ‘goede ruitenzetters met ervaring’ zoeken. Maar de specialist in het herstellen en vervangen van autoruiten kijkt bij de aanwerving niet zozeer naar technische competenties; techniek kan je namelijk aanleren.

Klanttevredenheid staat centraal in het DNA van het bedrijf. Er wordt meer gerekruteerd op communicatieve vaardigheden: men zoekt medewerkers die geïnteresseerd zijn in mensen, die nieuwsgierig zijn naar wat een klant naar de servicecenters brengt en gaan stralen als ze een perfecte dienstverlening kunnen leveren aan klanten.

Vijf nadelen van de traditionele functieomschrijving

Aanwerven op basis van vaardigheden en ervaring is zelfs dodelijk voor het talent en de diversiteit binnen elk bedrijf. Dit zijn vijf redenen daarvoor:

  1. Vaardigheden en ervaring blijven in zekere mate belangrijk; een ingenieur heeft geen direct inzetbaar potentieel als accountant. Maar het komt erop aan wat iemand doet met zijn of haar vaardigheden. Mensen met weinig ervaring maar het potentieel om snel te leren, kunnen op termijn meer waarde bieden aan je bedrijf dan in hun functieprofiel vastgeroeste professionals.
  2. Traditionele functieomschrijvingen laten geen ruimte voor diversiteit, bijvoorbeeld voor jonge kandidaten met hoog potentieel of voor hooggekwalificeerde kandidaten met een afwijkende achtergrond.
  3. Heeft u zich afgevraagd waarom veelbelovende nieuwe medewerkers die -hoewel ze perfect met de omschrijving overeenkomen- ondermaats presteren of snel weer weggaan? Functieomschrijvingen houden geen rekening met gedrag, cultuur, teamwerk, toewijding of compatibiliteit tussen uw medewerkers en uw bedrijf.
  4. Topkandidaten zijn meestal niet op zoek naar een laterale transfer van het ene bedrijf naar het volgende (dat doet hooguit een enkeling om een beter verloningspakket in de wacht te slepen). Met functieomschrijvingen op basis van alleen maar vaardigheden en ervaring maakt u het hen erg moeilijk om in te schatten of ze hun talenten goed zullen kunnen inzetten voor het bedrijf, ondanks hun sterke gedrevenheid.
  5. Medewerkers die op competenties zijn aangeworven, voelen zich niet noodzakelijk verbonden met uw bedrijf.

Kies DNA-compatibele medewerkers

In plaats van medewerkers aan te werven op basis van competentie en ervaring, is het veel belangrijker om mensen te zoeken die passen bij het DNA van uw bedrijf; zij zullen veel meer toegewijd en gemotiveerd zijn. Medewerkers die compatibel zijn met uw bedrijfscultuur handelen in lijn met de verwachtingen en maken vaak bijkomende procedures en afstemmingsvergaderingen overbodig. En niet te vergeten: DNA is een vast gegeven (je bent compatibel met de bedrijfswaarden of niet), terwijl vaardigheden gemakkelijker aangeleerd kunnen worden.

Rollen boetseren op maat van mensen die passen in uw bedrijf

Rollen boetseren (role casting) voor medewerkers die passen in uw bedrijf brengt het beste in mensen naar boven. Zij hebben de ruimte om te doen waar ze goed in zijn en om hun sterktes verder te ontwikkelen. Daardoor moeten zij veel minder gemanaged worden. Het levert een win-win situatie op: als een consistent team werken medewerkers samen aan de uitvoering van strategische doelstellingen van uw bedrijf.

Bedrijven die toptalent zoeken om een mix van vaardigheden en ervaringen in het bedrijf binnen te brengen, zouden dus moeten experimenteren met alternatieven voor de achterhaalde functieomschrijving. Wie nu wil aanwerven, zal toch anders moeten denken; steeds minder medewerkers laten zich vangen in de dwangbuis van een job die geen ruimte biedt om zichzelf te zijn.